CIOU
ZIH-YAN

Kişisel belleği ve tarihi yeniden kurmak

Ciou Zih-Yan’ın pratiği, bireylerin bizzat yaşamadıkları tarihlerle nasıl ilişki kurduklarını sürekli sorgular. Sıkıyönetimin kaldırılmasından iki yıl önce doğan ve Miaoli’de bir Hakka ailesinde büyüyen sanatçının sıkıyönetim ve Beyaz Terör hakkındaki bilgisi; aile anılarından, yerel deneyimlerden ve daha sonra karşılaştığı görüntüler ile tarihsel belgelerden gelir. Bildikleri ile hissettikleri arasındaki mesafe, çalışmalarının çıkış noktalarından biridir. Tayvan Yeni Sineması’nın gündelik hayat aracılığıyla tarihi taşıma biçimleri de hareketli görüntü anlatılarının gelişiminde önemli bir başvuru kaynağıdır.

Saha araştırmaları, sözlü görüşmeler ve arşiv çalışmaları aracılığıyla, tarihin bireysel yaşamlardaki izlerini yerel ayrıntılarda arar. Ardından yeniden düzenleme, canlandırma ve kurmacayı kullanarak geçmişe yeniden yaklaşılabilecek hayali ortamlar kurar. «Boşlukları doldurmak», dile getirilmemiş deneyimlere, anlatılar arasındaki uyuşmazlıklara ve bellekteki eksiklere görülüp tartışılabilecekleri bir alan açan, süreklilik taşıyan bir yönteme dönüşmüştür. Yapıtlarında aynı hikâyenin farklı sürümleri bir arada bulunur; bireylerin tarihi anlama biçimleri arasındaki farklar korunur.

Dekorların kurulması ve çekimler, anlatılarını birlikte şekillendirir. Karton, ahşap yapılar ve üretilmiş nesneler, yapım süreçlerinin izlerini taşır; dekorların arka yüzleri ve taşıyıcı yapıları da görünür kalır. Fark edilebilen bu süreçler, bakma eylemini görüntülerin nasıl üretildiğine ve mekânların nasıl düzenlendiğine doğru genişletir. İzleyiciler bedenlerinin konumu, hareketleri ve bakış açılarındaki değişimler aracılığıyla ekranlar, nesneler ve sergi mekânları arasında dolaşarak tarihin anlatılma biçimlerini deneyimler.

Sanat pratiği aile ve yerel bellekten askerî kalıntılara, sömürge dönemindeki doğa araştırmalarına ve kimlik sorularına uzandıkça, tarihsel sorgulamasının kapsamı da genişlemiştir. Bu çalışmaların ortak ekseni; görüntülerin, dilin ve nesnelerin tarih anlayışını nasıl şekillendirdiği ve bireylerin yerleşik anlatılar içinde kendilerine nasıl bir yer bulduğu sorularıdır. Hareketli görüntüler ve yerleştirmeler, bu soruları hissedilebilir deneyimlere dönüştürür ve izleyicileri anlama sürecine kendi anılarını katmaya davet eder.